Chữ kiểu Bamum – chữ cổ Cameroon

Bamum là chữ viết có thật

Bamum không phải phông chữ ai đó tự vẽ cho vui. Đây là hệ chữ ra đời ở vương quốc Bamum, miền tây Cameroon, dưới thời vua Ibrahim Njoya, khoảng năm 1900. Qua nhiều lần cải tiến, bộ chữ đi từ những ký hiệu giống tranh vẽ đến một bảng âm tiết gọn gàng, và nay đã có chỗ riêng trong bảng mã Unicode, nên dán được vào ô nhập chữ như mọi chữ cái khác.

Công cụ này chỉ mượn hình dáng. Nó chọn những ký tự Bamum trông giống chữ Latin rồi thay vào: A, C, D, F, H, I, J, L, N, O, P, Q, S, T, V, W, Y và Z đều có “bản sao”. Nhìn lướt vẫn đọc ra chữ, nhìn kỹ lại thấy nét lạ như chữ viết tay của một nền văn hoá xa xôi.

Chữ nào giữ nguyên, dấu tiếng Việt ra sao

Tám chữ B, E, G, K, M, R, U và X không có ký tự Bamum nào đủ giống nên được giữ nguyên. Chữ Bamum cũng không phân biệt hoa thường, gõ hoa hay thường đều ra cùng một ký tự.

Chữ nào bị thay thì mất dấu, vì ký tự Bamum không mang được dấu tiếng Việt; chữ nào giữ nguyên thì giữ luôn dấu. Vì thế “Tiếng Việt” ra ꛋꛨếꚡg ꛟꛨệꛋ, chữ ế và ệ vẫn còn, còn “Cảm ơn bạn” ra ꛇꛎm ꚢꚡ bꛎꚡ. Chữ đ, chữ số và dấu câu không đổi.

Dùng ở đâu cho hợp

Ký tự Bamum ít gặp trong phông chữ thông thường. Nhiều máy có sẵn phông để hiển thị, nhưng cũng có máy chỉ hiện ô vuông trống, nên hãy xem thử trên một máy khác trước khi đăng. Hợp nhất là tên nhân vật game, một dòng bio TikTok hay chú thích ảnh thật ngắn; đừng dùng cho số điện thoại hay thông tin quan trọng, vì trình đọc màn hình có thể đọc sai hoặc bỏ qua. Thích kiểu này thì thử thêm chữ kiểu Vai hoặc chữ kiểu Cherokee.

Câu hỏi thường gặp